De 5 DJ-overgangen die elke beginner moet kennen

Een overgang tussen twee platen is de kern van het DJ-vak, en toch gaan beginners er het vaakst de mist mee in. Niet omdat de techniek ingewikkeld is, maar omdat ze alles tegelijk proberen. Met deze vijf basisovergangen en één EQ-regel kom je ver, van club tot bruiloft.

#1. EQ-overgang en #2. Filterovergang: de bas wisselen

Eerst tellen, dan mixen. In house en techno bestaat een bar uit vier beats en een frase uit acht bars, dus 32 beats. Aan het eind van zo’n frase gebeurt bijna altijd iets: een hihat erbij, een vocal, de drop. Start je nieuwe plaat op de eerste beat van een frase, dan lopen de twee vanzelf gelijk op (als je ze gebeatmatcht hebt natuurlijk). Hardop tellen helpt! Na een paar weken voel je de frases aankomen.

De EQ-overgang leer ik iedereen als eerste. Zet de low-EQ van de nieuwe plaat eerst dicht. Breng deze low-EQ met de fader binnen over de outro van de oude. Wissel de bas altijd op de eerste beat van een nieuwe frase: oude laag eruit, nieuwe laag erin, in één beweging. Twee kicks en twee baslijnen tegelijk klinken modderig en op een clubsysteem nog meer dan thuis.

Twee checks. Op veel mixers draait de low-knop de bas helemaal weg, maar op andere blijft er een restje hangen, dus luister naar wat die van jou doet. En staan de platen in een andere toonsoort? Dan gaan ze toch echt botsen, hoe mooi jouw baswissel ook was. De EQ lost helaas geen harmonische problemen op.

De filterovergang doet iets vergelijkbaars, maar dan met één knop. Draai het filter op de uitgaande plaat rustig omhoog: de bas verdwijnt als eerste en daarna het midden. Zodra je begint te draaien aan de knop moet de nieuwe plaat erin komen zodat de nieuwe bas de oude meteen gaat vervangen. Het is minder precies dan drie losse EQ-knoppen gebruiken, maar het is vergevingsgezinder als je handen nog niet zo snel zijn.

» Bekijk alle DJ-controllers
» Beatmatchen: zo krijg je de basics onder de knie

#2. Echo-out en #3. Cut: kort en krachtig

De echo-out gebruik ik als een plaat geen bruikbare outro heeft, of als de energie een sprong moet maken. Hoe werkt dit? Zet het echo-effect op de uitgaande plaat aan, trek aan het eind van een frase de fader dicht en laat de staart wegsterven terwijl de nieuwe plaat op de eerste tel binnenkomt. Het klinkt heel doordacht en kost maar drie seconden.

Dat is meteen de valkuil. Een echo-out is een truc, en trucs slijten. Doe je het tien keer op een avond, dan hoort de dansvloer het na een poosje niet meer als indrukwekkend effect maar als een irritante gewoonte. Bewaar de echo out voor momenten waarop de avond een andere kant op moet.

De cut is nog simpeler: op tel één de oude plaat weg en de nieuwe erin, zonder vloeiende overlap met je fader of crossfader. Hip-hop, pop en veel vocale muziek lenen zich slecht voor lange beatmixes vanwege korte intro’s, korte secties en tempo’s die te ver uiteenlopen. Op een bruiloft gebruik ik daarom meer cuts dan blends, want een strakke cut wint het altijd van een slordige blend.

» Bruiloft-DJ’s opgelet: gebruik dit bouwplan voor je playlists

#5. Loop-overgang: tijd kopen

Met een loop geef je elke plaat een lange outro. Zet aan het eind van de uitgaande plaat een loop van vier of acht bars op een kaal stuk, liefst alleen drums, en… de plaat draait nu zolang jij wilt. Ondertussen lijn je de frases uit en begin je rustig aan je EQ- of filterovergang.

Laat de loop op een frase beginnen en houd hem een 4 of 8 bars lang, anders stottert de plaat. Kies een stuk zonder vocal: een zin die vier keer hetzelfde zegt, gaat opvallen. Op de meeste controllers en in de software zit de loopfunctie onder je neus; oefen hem thuis tot je er niet meer naar hoeft te kijken.

» DJ controller of standalone: wat past bij jou als beginner?

Liever wegdraaien dan oppompen

De regel die alles beter maakt: gebruik je EQ niet om toe te voegen, maar alleen om weg te halen. Wil je de volgende plaat laten opvallen, draai dan dus niet zijn trebles omhoog, maar… draai juist de treble van de oude plaat omlaag. Het effect is hetzelfde, het verschil zit in wat de versterker ermee doet.

Het boosten van frequenties vreet headroom. Je kanaal schiet in het rood, de master ook, en zodra de tweede plaat erbij komt (twee bronnen zijn samen altijd luider dan één) heb je vervorming die je op je koptelefoon misschien niet hoort, maar die wel degelijk te horen is in de zaal. Cutten doet dat nooit. Vergelijk het met een vol café: gaat iedereen harder praten, dan wordt het alleen maar moeilijker om elkaar te verstaan. Maar gaat iedereen een beetje zachter praten, dan hoor je elkaar opeens prima.

Mijn vuistregel: alle EQ-knoppen op twaalf uur, en vanaf daar alleen maar naar links. Een boost bewaar ik voor een echt probleem, zoals een slecht gemixte plaat, en dan nog steeds met een schuin oog op de meters.

» Bekijk alle DJ-startersets