Komt er geen geluid uit je microfoon? Misschien heeft hij fantoomvoeding nodig! Met name condensatormicrofoons hebben stroom nodig. Gelukkig kunnen de meeste mixers, audio interfaces en recorders dit leveren. Gewoon via de microfoonkabel. Deze stroomvoorziening wordt fantoomvoeding of fantoomspanning genoemd, ‘phantom power’ in het Engels. Een eventuele knop om dit aan te zetten herken je aan ‘Phantom’, ‘P48’ of ‘48V’. In dit blog leg ik uit waar je op moet letten bij het gebruik van fantoomvoeding.

Fantoomvoeding nodig? Hier moet je op letten

De technische kant

Fantoomvoeding is gelijkstroom die over de + en – aders van een gebalanceerde verbinding loopt. Doordat dit voltage over twee aders loopt, kan er met een vernuftig circuit voor worden gezorgd dat de brom die je normaal gesproken te horen zou krijgen wordt opgeheven. Het is heel belangrijk dat het voltage altijd over beide aders loopt en precies gelijk is. Een slechte kabel of een verkeerde bedrading kan je microfoon onherstelbaar beschadigen. Fantoomvoeding zul je alleen tegenkomen op XLR-microfooningangen en nooit op een microfooningang die gebruikmaakt van een TRS- of TS-aansluiting (jack). Bij jack-aansluitingen maken de contactpunten namelijk niet allemaal tegelijk verbinding en bij een XLR aansluiting wel.

48V fantoomvoeding, of minder?

Heel af en toe kom je apparaten tegen, zoals zeer eenvoudige mixers, die minder dan 48 Volt leveren. De meeste condensatormicrofoons en andere actieve microfoons zullen hierop gewoon werken, alleen hebben ze dan wat minder headroom. Dit betekent dat je bij luide geluidsbronnen eerder last krijgt van vervorming.

Werkwijze bij fantoomvoeding

Bij het aansluiten van een microfoon is het belangrijk dat je de juiste volgorde hanteert. Controleer voor je een microfoon aansluit of de fantoomvoeding wel uitstaat. Heeft de microfoon fantoomvoeding nodig, dan zet je deze pas aan als de microfoon is aangesloten. Anders hoor je een harde knal. In veel gevallen is er slechts één schakelaar aanwezig die fantoomvoeding in- en uitschakelt voor alle microfooningangen. Kijk dus goed of er niet nog een andere microfoon is aangesloten die helemaal niet tegen fantoomvoeding kan. Ouderwetse ribbon microfoons bijvoorbeeld (in de volgende alinea meer daarover). Als je een microfoon wilt uitpluggen, zet dan eerst de fantoomvoeding uit en wacht een seconde of dertig tot het circuit is ‘leeggelopen’ voordat je de plug eruit trekt. Als je een apparaat hebt waarbij de fantoomvoeding niet uitgeschakeld kan worden en je wilt een microfoon in- of uitpluggen, zet dan in ieder geval de gain en de fader van dat kanaal dicht voor je dit doet.

Fantoomvoeding nodig? Hier moet je op letten

Fantoomvoeding op dynamische en ribbon-microfoons

Fantoomvoeding wordt gebruikt om de condensator van een condensatormicrofoon te activeren en om het ingebouwde versterkertje te voeden. Sommige dynamische en ribbon-microfoons hebben ook zo’n versterkertje. In dat geval spreek je van een actieve microfoon en hebben ze, net als een condensatormicrofoon, fantoomvoeding nodig. Gewone, passieve dynamische microfoons hebben geen fantoomvoeding nodig maar zolang je een goede, correct bedrade kabel gebruikt, kan het geen kwaad als ze wel fantoomvoeding krijgen. Passieve ribbon-microfoons zijn echter een ander verhaal! Vooral de klassieke modellen van bijvoorbeeld RCA en Coles geven direct de geest als je er fantoomvoeding op zet. Moderne ribbon-microfoons kunnen er meestal wel tegen, maar ik raad niet aan om het uit te proberen.

Andere soorten fantoomspanning

  • In de filmwereld wordt nog dankbaar gebruikgemaakt van T-power of A-B powering. Het gaat hier om 12 Volt die, net als bij fantoomvoeding, via een gebalanceerde kabel naar de microfoon gaat. T-power en fantoomvoeding zijn echter niet uitwisselbaar.
  • Plug-in-Power (PiP) kom je vooral tegen op consumentenapparatuur zoals de microfooningang van je PC of van je telefoon. Het gaat hier om slechts 3 tot 5 Volt. Microfoons die gemaakt zijn voor PiP, zijn niet geschikt voor fantoomvoeding.

Mijn mixer heeft geen fantoomvoeding!

Beschikt je mixer of audio interface niet over fantoomspanning maar heb je deze wel nodig, dan kun je externe fantoomvoeding gebruiken. Sluit de microfoon op zo’n kastje aan, en verbind het kastje weer met de microfooningang van bijvoorbeeld het mengpaneel. Dat is alles!

Fantoomvoeding nodig? Hier moet je op letten

Heb je vragen of aanvullingen over dit onderwerp? Laat hieronder een reactie achter!

» Wat is een elektret-microfoon?
» Ribbon-microfoons: de voor- en nadelen
» Hoe kan ik mijn microfoon aansluiten op een speaker?
» Het verschil tussen dynamische en condensator-microfoons
» Fase-problemen in de studio: zo kun je ze oplossen of voorkomen
» Wat is richtingskarakteristiek?
» Kan ik een microfoon op mijn keyboard aansluiten?
» Test Test! Hoort u mij? – De basis van een microfoon
» Brom, en hoe ik het voorkom
» Gebalanceerde en ongebalanceerde aansluitingen uitgelegd
» Wat is een equalizer en waarom gebruik je hem?

» Externe fantoomvoedingen
» Microfoons
» Audio interfaces
» Mengpanelen
» Audiokabels

8 reacties
  1. Herman ter Heerdt schreef:

    Ik beschik over alles om muziek op te nemen maar ben op zoek naar iemand die mij kan helpen of een workshop want voor mij lijkt alles te moeilijk.
    Bedankt,
    Herman

    • We hebben op dit moment geen workshops voor het maken van opnames. We merken wel dat er vraag naar is dus komen ze er misschien wel in de toekomst. In de tussentijd kun je op youtube enorm veel informatie vinden. Een van de beste youtube kanalen voor thuisstudio eigenaren is Audio University. Ik heb hieronder wat links voor je verzameld.

      Audio interface instellen
      Home studio setup

      Als je een concreet probleem hebt dan kan ik je daar uiteraard in adviseren.

  2. Dirk schreef:

    Beste,

    Ik heb een mono microfoonversterker van TOA en condensator micro’s. Graag zou ik er een multicom pro xl van Behringer tussen plaatsen. Kan de multicom de 48v aan?

    • Beste Dirk,

      Als ik het goed begrijp wil je de microfoon direct op de multicom aansluiten en de multicom op een microfooningang van je TOA versterker? Dit gaat helaas niet werken. De multicom moet na de microfoonvoorversterker komen in de audioketen. Kun je me vertellen welk TOA model je precies hebt? Dan kan ik je zo vertellen hoe je de multicom integreert in je setup.

  3. Eline schreef:

    Hey, ik ben aan het denken om de rode NT1-A studiomicrofoon Complete Vocal Recording Solution te kopen. Kan ik deze aansluiten op de Devine MPS 1000 dubbele fantoomvoeding? Werkt deze microfoon dan? Zo niet, hoe kan ik deze microfoon laten werken?

    • Beste Eline,

      De NT1-A kun je inderdaad aansluiten op de MPS 1000. Het enige wat de MPS 1000 doet is de microfoon voorzien van voeding. Om iets te kunnen horen dien je de uitgang op een ander apparaat aan te sluiten . Bijvoorbeeld een mixer of een audio interface. De meeste mixers en audio interfaces kunnen overigens gewoon fantoomvoeding leveren. Als je van plan bent je NT1-A op zo’n apparaat aan te sluiten dan heb je de MPS 1000 niet eens nodig.

  4. Peter Haerens schreef:

    Moet een JB10 unidirectional mic van JBsystems fantoomgevoed worden?

Laat een reactie achter