LP's bewaren, van koffer tot kast: zo houd je je platen in topvorm

Een platencollectie verdient beter dan een stapel in de hoek van de woonkamer. LP’s goed bewaren komt neer op vier dingen: rechtop, weg van warmte en vocht, in fatsoenlijke hoezen en in een kast die het gewicht aankan. Regel je dat, dan blijven kromgetrokken platen en beschimmelde hoezen je bespaard. Ik leerde dat zelf op de harde manier.

#1. Zet je platen altijd rechtop

Mijn eerste platen lagen jarenlang plat op elkaar onder mijn bed. Lekker compact, dacht ik. Tot ik de onderste weer eens opzette en de naald als een surfer over de golven zag deinen (true story). Plat stapelen is de grootste fout die je met vinyl kunt maken, en meteen ook de makkelijkst te voorkomen.

Het draait allemaal om gewicht. In een stapel van dertig platen draagt de onderste het gewicht van negenentwintig andere. Dat gewicht drukt de onderste platen krom en duwt de groeven letterlijk in. Omdat het label net iets dikker is dan de rest van de plaat, kan zo’n onderste exemplaar bovendien komvormig worden.

Staat een plaat rechtop, dan heeft hij alleen met zijn eigen gewicht te maken. Zet daarbij je singles en 10-inchplaten niet tussen de LP’s. Platen met verschillende diameters bewaar je apart, elk in hun eigen vak.

» Waarom ik liever vinyl luister dan Spotify
» Bekijk alle platenkasten, boxen en houders
» Bekijk alle platentassen en koffers

#2. Kies een plek zonder warmte en vocht

Vijand nummer twee is warmte. Vinyl trekt krom als het te warm wordt, dus een kast naast de radiator of boven een ventilatierooster is vragen om ellende. Gewone kamertemperatuur, grofweg tussen de 15 en 25 graden, is prima. Je hoeft er echt geen museumdepot van te maken.

Waar je wel op moet letten, zijn grote temperatuurschommelingen. Daarom vallen zolder, kelder, schuur en serre af. Een zolder is in juli een sauna en in januari een ijskelder, en je platen krijgen dat allemaal mee. Hoe verleidelijk die lege zolder ook is als je collectie uit zijn voegen barst.

Dan de luchtvochtigheid. Houd die ergens tussen de 30 en 50 procent. Wordt het vochtiger, dan ligt schimmel op de loer, en die gaat niet alleen op de plaat zitten maar ook op de kartonnen hoes. Een simpele hygrometer aan de muur vertelt je in één oogopslag hoe het ervoor staat.

Tot slot: direct zonlicht. Een plank in de volle zon laat hoezen verbleken en warmt de platen ongemerkt op. Die mooie kast voor het raam? Zet hem liever tegen een binnenmuur.

#3. Geef elke plaat een goede binnen- én buitenhoes

De plaat zelf hoort in een binnenhoes van antistatisch polyethyleen. Zo’n hoes trekt minder stof aan en beschermt het vinyl als je het in en uit het jacket schuift. Wil je een concreet voorbeeld: de Original Master Sleeves van Mobile Fidelity (MoFi) worden gebruikt door hobbyisten én door conserveringsspecialisten die archiefcollecties beheren. Dat zegt wel iets.

Het jacket stop je vervolgens in een doorzichtige plastic buitenhoes, bijvoorbeeld van polypropyleen. Zo blijft die prachtige hoes er netjes uitzien. Heb je tweedehands platen gekocht met oude, vergeelde plastic hoezen eromheen? Vervang die dan meteen door nieuwe, archiefwaardige exemplaren.

Oh ja, en pak een plaat alleen vast bij de rand en het label, met schone en droge handen. Huidvet op het vinyl is namelijk een prima voedingsbodem voor schimmel, en daar had je je nou net zo tegen beschermd.

» Bekijk alle cd- en vinyl-onderhoudsmiddelen

#4. Kies een kast of koffer die het gewicht aankan

Platen zijn zwaarder dan je denkt. Een meter volle plank met LP’s weegt al snel 50 kilo, vaak eerder richting de 65. Over de breedte verdeelt dat gewicht zich netjes over de hele plank, maar in de diepte drukt het op één smalle strook: een rechtopstaande plaat rust met zijn ronde onderkant alleen midden op de bodem. Een wiebelig boekenrekje buigt onder zo’n totaalgewicht zichtbaar door of geeft het op den duur helemaal op. Kies dus een platenkast of rek met een stevige bodem die op dat gewicht gebouwd is.

Binnen die kast werken stevige, vaste tussenschotten om de 10 tot 15 centimeter het best. Die ondersteunen de hele plaat, zodat een halfleeg vak niet betekent dat alles scheef tegen elkaar gaat hangen. Is je boekenkast niet diep genoeg voor LP’s, dan is een losse LP-box een prima alternatief.

Neem je je platen mee naar een feestje of een dj-set, dan is een platentas of platenkoffer de enige juiste keuze. Kies er een waarin de platen rechtop staan en onderweg beschermd zijn. Een plastic tas van de supermarkt heb ik ook ooit geprobeerd. Eén keer.

» Bekijk alle platenkasten, boxen en houders
» Bekijk alle platentassen en koffers