Hi-hat monteren en afstellen: clutch, hoogte en afstand goed instellen

Een hi-hat is het stuk hardware op je drumstel dat het meest beweegt, en dus ook het stuk waar het vaakst iets misgaat. Een clutch die niet grijpt, een onderbekken dat kaarsrecht ligt of een veer die tegenwerkt: je hoort het terug in je geluid. Wie snapt hoe de hi-hat-standaard in elkaar zit, heeft hem in een paar minuten goed afgesteld.

Montage: zo zit een hi-hatstand in elkaar

• Een hi-hatstand bestaat uit een buitenbuis met daarin een losse trekstang die vastzit aan het pedaal.
• Het onderbekken rust op een vaste zitting boven op die buis en komt nooit van zijn plek.
• Het bovenbekken hangt via de clutch aan de stang, en alleen dat bovenbekken beweegt zodra je het pedaal intrapt. Daarom voel je elke draai aan de clutch of de stang direct onder je voet.

In elkaar zetten gaat in een vaste volgorde:

• Klap eerst alle poten volledig uit, zodat voeten en pedaal gelijkmatig op de grond staan. Een stand die op anderhalve poot balanceert, kruipt van je weg.
• Schroef daarna de stang in en schuif het onderbekken met de kom naar beneden over de stang op het vilt: de bolle kant wijst dus naar de grond, zodat de rand van het onderbekken straks netjes aansluit op de rand van het bovenbekken.
• Zet als laatste de clutch met het bovenbekken erop.

» Bekijk alle hi-hatstatieven

De clutch vastzetten: twee vilten en drie moeren

De clutch is de houder waarin het bovenbekken klemt, en het onderdeel dat het vaakst niet goed ingesteld is. Het bekken zit tussen twee vilten. Onder die vilten zit een moer of kraag die je helemaal vastdraait. Daarboven zitten twee dunne, gekartelde moertjes die je tegen elkaar aandraait, zodat ze elkaar borgen en niet lostrillen na een sessie flink stappen op het pedaal.

Met die bovenste moertjes bepaal je hoe vrij het bekken in de clutch zit. Dat is smaak, maar er zijn twee grenzen. Draai de vilten nooit strak tegen het bekken, want dan kan het niet meebewegen en klinkt het dood. Laat het ook niet extreem loshangen, want dan heb je weinig controle. Daarna draai je de vleugelmoer van de clutch vast op de stang; daarmee leg je de afstand tussen de bekkens vast.

» Bekijk alle hi-hatonderdelen
» Bekijk alle hihat-clutches

Hoogte, opening en de kantelschroef

Een hi-hat heeft twee hoogtes. De vleugelmoer halverwege de buis bepaalt hoe hoog het onderbekken komt, en dus hoe hoog alles boven je snare uitsteekt. De clutch bepaalt waar het bovenbekken op de stang hangt. Het verschil tussen die twee is je opening. Stel daarom eerst de hoogte van de buis in en kom daarna pas aan de clutch, anders ben je twee keer bezig.

De opening stel je in door de clutch vast te draaien terwijl het onderbekken vaststaat. Een gangbaar startpunt is zo’n 2,5 centimeter bij een losgelaten pedaal; van daaruit zoek je je eigen smaak. Een kleine opening klinkt strak en halfgesloten, met een gecontroleerde sis; metaldrummers kiezen daarvoor om tijdens dubbele basdrumpartijen, als de linkervoet van het pedaal af is, geen wild uitwaaierende hi-hat te krijgen. Een grotere opening geeft meer expressie, van licht sissend tot bijna een ride. Lichte voetdruk geeft meer sustain en volume, meer druk sluit alles af.

Onder het onderbekken zit bij veel stands een kantelschroef, soms met borgmoer. Daarmee zet je het onderbekken een tikje schuin, en dat is niet omdat het er mooi uitziet. Liggen beide bekkens namelijk perfect horizontaal op elkaar, dan sluit je, bij het pedaal indrukken, een luchtkussen op en krijg je een vlakke, klapperende ‘chick’. Een lichte kanteling laat die lucht ontsnappen: meer contact, meer bite en meer volume uit je linkervoet.

» Bekijk alle hi-hatbekkens

Veerspanning, een hi-hat die niet opengaat en de drop clutch

In de buis zit een veer die de stang na elke trap terugduwt, zoals de remhendel van je fiets die terugkomt zodra je loslaat. De spanning stel je in met een gekartelde moer onderaan het statief. Licht betekent makkelijk intrappen maar trager terugveren, zwaar betekent meer kracht maar een snellere terugkeer. Wat je kiest hangt vooral af van hoe snel je linkervoet werkt.

Gaat je hi-hat niet open als je het pedaal loslaat? Werk dan van boven naar onder, dat scheelt een hoop gepriegel aan de verkeerde moer. Begin bij de clutch: hangt die zo laag dat de bekkens elkaar bij een losgelaten pedaal al raken, dan valt er simpelweg niets te openen. Komt de stang wel omhoog, maar blijft het bovenbekken rustig op het onderbekken liggen? Dan grijpt de clutch niet. Meestal zit de vleugelmoer los, is de ondermoer er helemaal afgevallen, of staat er een drop clutch nog ontkoppeld (daarover zo meer). Beweegt de stang zelf geen millimeter, laat de spanningsknop dan met rust. Die maakt het pedaal lichter of zwaarder, maar zet de veer nooit uit. In dat geval is de veer gebroken of losgeschoten, of de stang loopt ergens vast, bijvoorbeeld omdat hij krom is.

Dan blijft er nog één verdachte over: de drop clutch. Die heeft een vergrendeling die het bovenbekken loslaat, zodat de bekkens gesloten blijven zonder dat je voet op het pedaal hoeft te staan. Handig bij een dubbel bassdrumpedaal, als beide voeten bezet zijn. Met een tik op de clutch schakel je hem weer in en heb je je gewone open- en closed-hats terug. Als je dat vergeet, dan lijkt je hi-hat defect terwijl hij precies doet wat je vroeg.