Elektrische gitaar of basgitaar: welk instrument past het best bij jou?

Begin je met elektrische gitaar of basgitaar? Op het oog lijken ze familie: vier of zes snaren, een hals met frets, een versterker erachter. Maar in de band doen ze iets totaal anders. ‘Welk instrument is het makkelijkst om op te beginnen?’ is in elk geval niet de juiste vraag, want de gitaar en bas hebben allebei hun eigen technische uitdagingen. De vraag is simpeler dan je denkt, namelijk: wat vind je cool?

Elektrische gitaar

Welk instrument past bij jou?

#1. Op wie let je als je muziek luistert? Zit je bij elk nummer naar de gitaarriffs te luisteren, dan weet je het eigenlijk al. Of ben je meer iemand die gek is op de stuwende kracht van drumstel en basgitaar?

#2. Wil je vooral thuis spelen of zo snel mogelijk in een band? Thuis is een gitaar zelfstandiger: akkoorden en melodie zitten in één instrument, dus een liedje klinkt in je eentje ook compleet. Maar een eenzame baslijn is een beetje kaal, dus heb je al snel behoefte aan een band (of een backing track).

#3. Hoe zit het met je handen? De bas is groter en de frets liggen verder uit elkaar. Dat is in het begin de uitdaging. Tip: heb je kleine handen, probeer dan een short-scale bas voordat je het instrument afschrijft.

Maar de belangrijkste regel is gewoon: waar word jij enthousiast van? Als je een muzikant ziet en hoort spelen en je staat te popelen om dat instrument zelf ook te bespelen, dan heb je je antwoord.

Elektrische basgitaar

De rolverdeling in de band

In een band doen gitaar en bas iets heel anders. De basgitaar vormt samen met de drums het fundament, genaamd de ritmesectie: een goede bassist koppelt zijn noten aan de kickdrum en geeft de band een vloer om op te staan. De gitarist speelt daar bovenop de akkoorden, de melodie en, als het zo uitkomt, de solo. Vergelijk het met een voetbalelftal: de spits is de ster (de gitarist), maar zonder de verdedigende middenvelder (bassist) was er niets terechtgekomen van de wedstrijd.

Dat verschil zie en hoor je aan het instrument zelf. Een bas heeft meestal vier snaren, gestemd E-A-D-G. Dat is trouwens dezelfde stemming als de vier laagste snaren van de gitaar, maar dan een octaaf lager. Ze zijn dus duidelijk familie. De gitaar heeft zes snaren: E-A-D-G-B-E. Vanwege de lage tonen van de bas is de hals van dit instrument over het algemeen langer en is daardoor het hele instrument groter.

De vraag is daarom niet welk instrument cooler is, maar welke plek in de band je wilt innemen. Sta je graag vooraan met een riff waar de zaal op meezingt? Of krijg je juist een kick van het gevoel dat de hele band op jouw noten leunt?

» Bekijk alle basgitaren
» Bekijk alle gitaren

Moeilijkheid en leercurve: snel starten of lang opbouwen?

De eerste weken zijn op basgitaar meestal vriendelijker. Een simpele baslijn bestaat vaak uit grondtonen, met op elke tel één noot. Op gitaar moet je eerst akkoordvormen in je vingers krijgen, en dan ook nog zonder dat er een snaar dof meezoemt. Dat kost een beginnende gitarist doorgaans meer tijd en meer pijnlijke vingertoppen.

Lichamelijk vraagt de bas wel meer van je. Omdat de frets verder uit elkaar liggen, spreid je je linkerhand niet over vier frets zoals op gitaar, maar over drie. Daarvoor gebruik je het 1-2-4-patroon (ook bekend als de Simandl-methode): wijsvinger, middelvinger en pink nemen elk één fret, terwijl je ringvinger de pink ondersteunt en zelden los aan bod komt. Aanslaan doe je naar keuze met je vingers of met een plectrum.

Verderop in het traject draait het om een ander soort moeilijkheid. Een goede bassist onderscheidt zich door timing en terughoudendheid: de kunst is juist minder noten spelen, precies op het goede moment. Te veel noten is de klassieke verklikker van een gitarist die even een bas heeft gepakt. De gitarist moet op zijn beurt bends, vibrato en snelle wisselingen vloeiend krijgen.

» Basgitaar-techniek voor beginners
» Gitaarakkoorden leren spelen voor beginners

Wat kost het?

Qua uitrusting ontlopen een elektrische gitaar en een bas elkaar weinig: in beide gevallen heb je het instrument, een versterker, een kabel, een draagband en een stemapparaat nodig. Als je kiest voor akoestische gitaar, heb je geen versterker en kabel nodig.

Voor beginners zijn er genoeg startersets die dat allemaal in één doos stoppen. Let bij het vergelijken vooral op wat er precies in de set zit: een stemapparaat lijkt misschien een detail, maar je gebruikt het regelmatig. Duur hoeft een eerste set in elk geval niet te zijn, want tegenwoordig zijn ook de budget-instrumenten al lang geen speelgoed meer.

» Bekijk alle startersets voor gitaar
» Bekijk alle startersets voor basgitaar