Draadloze microfoon of met kabel: wat kies je als zanger?

Ik heb jarenlang met een kabel aan mijn microfoon gezongen en geen seconde nagedacht over een draadloze microfoon. Totdat de gitarist van mijn band opeens draadloos op een repetitie verscheen. Ik dacht: als hij het durft, durf ik het ook. Toch valt er nog genoeg te zeggen voor een bekabelde verbinding. We bekijken de voors en tegens.

De kabel: saai, en daarom zo fijn

Een bedrade zangmicrofoon is het minst spannende apparaat op het hele podium, en dat is precies zijn kracht. XLR-kabel in de microfoon, andere kant in de mengtafel of de speaker en zingen maar. Er valt niets op te laden en er hoeft niet gezocht te worden naar een signaal. Gaat de kabel kapot, dan pak je een andere uit de tas of komt de geluidstechnicus een nieuwe aansluiten.

De keerzijde is de fysieke beperking. Ik heb de kabel leren zien als een hond aan de lijn: hij loopt meestal braaf mee, maar er zijn grenzen. Op een klein podium, waar je toch niet meer dan twee stappen kunt zetten, merk je dat nauwelijks. Maar wil je dichtbij het publiek komen of tussen je bandleden door lopen, dan ga je elke meter snoer voelen.

» Bekijk alle live-microfoons
» Bekijk alle dynamische zangmicrofoons (met draad)

Draadloos: het podium wordt ineens groot

De eerste keer dat ik een draadloze handheld in mijn hand had, liep ik tijdens de soundcheck gewoon de zaal in. Omdat het kon. Technisch is het eenvoudiger dan het lijkt: de zender in de handheld microfoon of de bodypack bij je headset maakt van je stem een radiosignaal. De ontvanger op het podium maakt er weer audio van en vanaf daar is het weer een microfoon: XLR in de mengtafel, klaar.

Wat je ervoor terugkrijgt is dat je nooit meer hoeft na te denken over waar je snoer ligt. Je loopt naar de rand van het podium, draait je om naar de drummer, gaat op je knieën bij het publiek en hoeft je geen zorgen te maken dat er iemand (of jijzelf) op je snoer gaat staan. Met een headset heb je bovendien je handen vrij, handig als je ook gitaar speelt of een hele zaal moet laten meedoen. En wie een optreden filmt, heeft geen kabels meer in beeld.

» Bekijk alle draadloze handheld-microfoons
» Bekijk alle draadloze headset-microfoons

Wat draadloos van je terugvraagt

Batterijen, om te beginnen. Een draadloze set betekent een extra routine voor elke show: volle batterijen in de zender (de dag ervoor laad je ze op) en reservebatterijen in je tas. Gelukkig leer je die routine snel: ik ben één keer met een lege zender het podium opgelopen en dat overkomt me geen tweede keer.

Daarna komt de ether. Elk draadloos systeem op het podium, dus ook in-ear monitoring, dat op dezelfde radiotechniek werkt en onder dezelfde regels valt, heeft een eigen, vrije frequentie nodig. Twee zenders op dezelfde frequentie storen elkaar en dan hoor je ineens de gitarist (met zijn draadloze gitaarsysteem) door jouw microfoon heen. Dus hoe ga je daarmee om?

Je hebt grofweg twee opties. 1) Een set met één, vaste frequentie. Dat is goedkoop en meestal geen probleem als je in je eentje op het podium staat. 2) In andere situaties adviseer ik een set waarmee je van frequentie kunt wisselen. Elke muzikant op het podium stelt op die manier zijn eigen frequentie in, zodat je elkaar niet in de weg zit. Let wel: het aantal frequenties waar je uit kan kiezen is niet eindeloos, dus in theorie kun je elkaar nog altijd in de weg zitten. Stem het af met je bandleden voordat je een aankoop doet.

En let ook op het soort ontvanger: ontvangers met ‘diversity’ (twee antennes) kieszen automatisch het sterkste signaal. Bij ’true diversity’ heeft elke antenne zelfs een eigen ontvangersectie, wat de meest betrouwbare oplossing is tegen dropouts.

Tot slot zijn er nog wettelijke en technische grenzen. De meeste draadloze microfoons werken in de UHF-band. Maar die ruimte krimpt, omdat mobiele netwerken en de digitale omroep steeds meer frequenties opeisen. Welke frequenties vrij zijn, verschilt per land en vaak ook per regio. Als je een band gebruikt die officieel niet vrij is, dan heb je kans op storing én een boete. Meer informatie lees je hierover in ons artikel hierover.

» Deze vragen over draadloze microfoonsystemen krijgen we dagelijks
» Bekijk alle draadloze microfoons met schakelbare frequenties
» Bekijk alle draadloze microfoons zonder schakelbare frequenties

Dus: snoer of zender?

Ik kan er heel kort over zijn: je moet het ervaren. Een bevriende zangeres was sceptisch over draadloze microfoons totdat ze voor een habbekrats een draadloze set kon overnemen van iemand. Ze probeerde het bij één optreden en was meteen verslingerd. Dan heb je dus je antwoord. Ook al is er een keer een technisch probleem, ik denk niet dat je spijt krijgt. Maar ik ken ook zangers die het proberen, maar er niet aan konden wennen: ze houden van de eenvoud en zekerheid van een XLR-kabel.

Wil je eerst wat meer zekerheid voordat je het gaat proberen? Begin bij een eerlijk antwoord op hoeveel je werkelijk beweegt. Ik ken zangers die een dure draadloze set kochten en vervolgens elke show achter hun statief bleven staan. Dus zing je vooral vanaf één plek, dan koop je met een goede bedrade microfoon en twee degelijke kabels een hoop rust voor jezelf. Loop je het liefst het hele podium over, of speel je met een band die al met in-ears werkt, dan hoort draadloos er gewoon bij, inclusief de batterijen en de frequentiecheck die erbij horen.

Zelf heb ik inmiddels allebei. Op een bruiloft in een kleine zaal gaat de kabel mee, op een festivalpodium de zender.

» Wat is de beste draadloze microfoon voor mij?
» Microfoontechniek op het podium: zo heb je als zanger het beste geluid