Los Lobos – Geschiedenis van een chicano-groep uit Los Angeles

Los Lobos zijn een groep uit East Los Angeles, een stadsdeel met een totaal ander leefklimaat dan de rest van de mega-agglomeratie van L.A., met zijn 180 kilometer aan suburbs, waar een gemiddeld welvarende tot exorbitant rijke bevolking het typisch Amerikaanse suburban life leidt. Gastblogger Bart Dingemans bespreekt het rijke oeuvre van deze groep muzikanten.

Twee culturen

In East Los Angeles, evenals in het naast gelegen downtown Los Angeles, is het warm en benauwd en zijn de reclameborden in het Spaans. Hier woont een gemiddeld arme bevolking van voornamelijk Mexicaanse oorsprong. Los Lobos (‘de wolven’) zijn hier opgegroeid, en hebben zich opgewerkt tot nationale en internationale beroemdheden. Hun muziek is tegelijk in twee culturen geworteld: de cultuur van de arme Mexicaanse immigranten, zogenoemde chicanos, en die van de mainstream U.S. In de jaren 80 en 90 waren Los Lobos de belangrijkste exponent van deze tweeledige cultuur. Je kan zeggen dat Carlos Santana hun voorging in de eind jaren zestig, maar hij was geboren en getogen in Mexico. De kern van Los Lobos is in LA opgegroeid.

Wie zijn Los Lobos?

• David Hidalgo: zang, gitaar, accordeon, viool; de grote, massieve man.
• César Rosas: zang, gitaar, bajo sexto, mandoline; de gedrongen man met het zwarte ‘scheerkwast-baardje’.
• Conrad Lozano: bas, guitarrón, zang.
• Louie Pérez: drums, percussie; mede-auteur van vele songs, naast Hidalgo of Rosas.
• Steve Berlin: saxofoon, percussie. Oorspronkelijk producer van de platen, al gauw ook lid van de groep. Hij was oorspronkelijk lid van The Blasters.

Los Lobos en andere grote vertolkers van Mexicaanse invloeden in de rock ‘n’ roll

Een andere pionier met Mexicaanse invloeden is Ry Cooder. En de Lobos staan ook niet ver af van Doug Sahm, de Texaan. Uniek is wel, dat Los Lobos zich volkomen accentloos in het Engels en het Spaans kunnen uitdrukken. Ry Cooder en Doug Sahm interpreteren vanuit de positie van beschouwer van buiten, Engels is hun taal. Los Lobos zijn zelf een mix van U.S.- en chicano-cultuur. Ter kennismaking van hun eerste landelijk succesvolle LP uit 1984, How Will The Wolf Survive, het nummer:

Will The Wolf Survive?

Je hoort een geluidsmuur met dreunende drums à la Max Weinberg van Bruce Springsteen’s E Street Band, met kleine, latijns klinkende versierinkjes, en de karakteristieke lichte stem van David Hidalgo.

Van feesten en partijen naar de innovatie van de hedendaagse authentieke muziek

De eerste Los Lobos- LP heet Just Another Band From East L.A., uit 1978. Het is een moeilijk te vinden collector’s item. De motivatie om originele songs op originele instrumenten uit de Latijns- Amerikaanse muziek te gaan spelen zat er toen al in. Daarnaast waren de mannen geïnspireerd door de via de punkmuziek teruggekeerde mogelijkheid om rechttoe rechtaan snelle muziek te brengen. Daarvoor waren ze actief op bruiloften en partijen, in hun eigen omgeving. De mix van deze rock-‘n-roll en Mexicaanse muziek is er al op hun tweede plaat, een mini-LP van zes nummers, And A Time To Dance, uit 1983. Op die plaat wordt Steve Berlin nog niet gekwalificeerd als groepslid. Het album How Will The Wolf Survive is in begin 1984 een verbeterde versie van die mix. Ik kies het instrumentale:

Li’l King Of Everything

Opvallend subtiele akoestische klanken, volbloed Mexicaans. Het nummer is een menging van elementen uit de Noord- en Zuid-Mexicaanse folk. Musica norteña is de naam voor de muziek uit het uitgestrekte noorden van Mexico. Het meest kenmerkende instrument daarvan is de accordeon, in dit nummer afwezig. Immigranten uit Europa, met name Duitsland en Polen brachten de accordeon mee. Aan beide zijden van de grens tussen Texas en Mexico hoor je een muziek die iets meer van hedendaagse Amerikaanse rock ‘n’roll in zich heeft. Men noemt die Tex-Mex. De accordeonist Flaco Jiménez en Doug Sahm leider van het Sir Douglas Quintet zijn vertegenwoordigers van de Norteña en de Tex-Mex. Ook zanger Freddy Fender is een groot vertolker van Tex-Mex. Het volgende nummer dat ik heb gekozen laat virtuoos accordeonspel horen. Hier is David Hidalgo de accordeonist. De Lobos zingen dit door César Rosas geschreven nummer in het Engels.

Corrido #1

Een uitstapje naar politieke boodschappen en de film

De LP ‘By The Light Of The Moon’ uit 1987 is vergelijkbaar met How Will The Wolf Survive, maar klinkt voor mij minder spontaan. Hij bevat veel klagende, politiek getinte teksten. In hetzelfde jaar leveren de Lobos een bijdrage aan de film La Bamba over het leven van Richie Valens, de tienerster en trots van de chicano’s, die in 1959 omkwam bij hetzelfde vliegtuigongeluk als Buddy Holly. De uitvoering van het – voor mij onuitstaanbare – nummer La Bamba door de Lobos maakte ze tot mega-act in de U.S. Zoals bijna altijd, is de sterrenstatus moeilijk te dragen. Artiesten worden geleefd door hun zakelijke belangen, managers en publieke verwachtingen. Ze treden op in één reizende show met Bob Dylan, van wie ze waarschijnlijk een en ander hebben geleerd over doorbreken van verwachtingspatronen. In 1990 volgt een nieuwe LP, getiteld The Neighborhood. Van die plaat kies ik het nummer:

The Neighborhood

De strekking is weer behoorlijk donker, waarschuwend: het is een hard leven in de buurt. De muziek is luid, donker aangezet, maar tegelijk ook iets gepolijst. Zeker gezien het onderwerp van de song.

Los Lobos zijn deel geworden van het productieproces van de muzikale molochs, de gevestigde platenmaatschappijen. In de liner notes wordt half L.A.bedankt voor de medewerking, en er doen allerlei hulptroepen op de plaat mee als sessiemusici: drummers Jim Keltner en Jerry Marotta. Zelfs worden twee nummers door niet-groepsleden gezongen: Levon Helm en John Hiatt. Producer is Mitchell Froom. Veel artiesten gaan daar in creatieve zin aan onderdoor. Echter, Los Lobos hebben een muzikale uitlaatklep in hun nooit vergeten chicano-cultuur.

Los Lobos kennen allerlei regionale genres van Mexicaanse muziek en interpreteren die met liefde en gevoel

Al in 1987 hebben ze een plaat opgenomen met favoriete songs uit de Mexicaanse muziek, geheel gezongen in het Spaans: La Pístola Y El Corazón. Ik ben deze plaat door de jaren heen geleidelijk steeds meer gaan waarderen, en ik moet zeggen dat ik er nu razend enthousiast over ben.

La Guacamaya

Deze traditional is muziek van het genre Son Jarocho, uit Veracruz. Deze havenstad ligt op 2741 km van Los Angeles, aan de zuidelijke oostkust van Mexico. De Lobos brengen een breed palet van Mexicaanse traditionele muziek. Dat blijkt hieruit wel duidelijk. Het meisje waar de song over gaat wordt als guacamaya aangeduid. De guacamayo is een soort papegaai: de rode ara.

Las Amarillas

De titel verwijst naar een soort gele vogeltjes. Nog een traditioneel volksliedje, bewerkt door de Lobos. Dit is een huapango, muziek met de bezetting van twee akoestische tokkelinstrumenten, waarvan één de guitarrón, een groot model gitaar voor de baspartijen, en een viool.

Si Yo Quisiera

De titel is vertaald ‘Als ik zou willen’. Dit is een lied uit de Ranchera-traditie van westelijk en centraal Mexico. Ranchera leent zich voor allerlei bezettingen van instrumenten, en is vaak bekend van mariachi-muziek, ‘muziek voor huwelijken’. Steve Berlin speelt hier de sopraansax.

La Pístola Y El Corazón

Dit is een eigen compositie van David Hidalgo en Louie Pérez. Het lied gaat over triestheid, onbestemd verlangen, en onmacht tot liefde, gericht aan de geliefde. De zanger kan niet anders dan leven bij “het pistool en het hart”.

Sterke terugkeer naar hun oorsprong van punk-rock met Mexicaanse invloeden

In 1992 maken Los Lobos hun LP ‘Kiko’, die algemeen als het hoogtepunt van hun werk wordt beschouwd. Producer is Mitchell Froom. In de gewone stevige ‘roots rock’, gemengd met enkele staaltjes van Mexicaanse invloeden vinden ze weer inspiratie. Er is een bepaalde fascinatie voor het spirituele, het onverklaarbare.

Dream In Blue

De ik-figuur droomt van vreemde verschijnselen, waarbij hij wakker wordt met een vreemde glimlach op zijn gezicht om wat hij in die droom zag, werkelijk of onwerkelijk, UFO of niet.

Kiko And The Lavender Moon

Kiko is een personage dat bijzondere ervaringen heeft met wat hij in de nacht ziet als hij buiten zijn lichaam treedt, als er niemand anders is.

Het latere werk

Met de hierna volgende platen ronden de Lobos hun werk als groep geleidelijk af. In 1993 komt er een nieuwe bewerking van het werk van hun eerste LP: Just Another Band From East Los Angeles, A Collection, en in 1996 komt de LP ‘Colossal Head’, in 1999 ‘This Time (Hollywood)’ en in 2000 ‘El Cancionero’. De leden gaan apart platen maken als de Latin Playboys, in 1994, of solo, als bijvoorbeeld César Rosas met de LP ‘Soul Disguise’.

Los Super Seven

Er komt echter nog één geweldig project op cd in 1999, onder de naam Los Super Seven, dat de Mexicaanse helft van de Lobos glorieus tot uitdrukking brengt. Behalve David Hidalgo en César Rosas is van de Lobos alleen Steve Berlin betrokken, als producer van de cd. Verder doet een hele cast van beroemdheden uit de Texaanse en Mexicaanse muziek mee: Doug Sahm, Joe Ely, Flaco Jiménez, Freddy Fender, Rubén Ramos. Ter afsluiting kies ik van Los Super Seven:

La Sirena

Gezongen door David Hidalgo. De zingende Sirena is in deze traditional een zeemeermin. God heeft haar bevolen om in het water te leven.

El Canoero

Een traditional die is weergegeven als een geweldig feest- en dansnummer met zang van César Rosas en Rubén Ramos. Het lied schijnt van origine een cumbia te zijn, uit Colombia. De ik-figuur is een roeier die met zijn bootje op weg is naar zijn vereerde geliefde om haar iets moois cadeau te doen. Hij komt uit het duister, maar zijn geliefde wijkt steeds terug uit zicht. Hij vraagt zich wanhopig af waar ze is. Roeit hij zijn dood tegemoet?

Er verschenen daarna nog twee cd’s onder de vlag van Los Super Seven, getiteld Canto (2001) en Heard It On The X (2005). Ik ken deze cd’s niet. Wel lees ik dat op de laatste geen leden van Los Lobos meedoen, maar wel vele andere belangrijke figuren als Freddy Fender en vijf leden van Calexico.

Alle leden van de groep zijn nog in leven. De vraag op hun doorbraak-LP ‘Will The Wolf Survive?’ kan dus royaal met ja worden beantwoord. De groep ontving reeksen onderscheidingen en bleef na contractbeëindiging door Warner Brothers actief op kleinere platenlabels. Hoogtepunten van deze periode zijn hun medewerking aan de cd ter nagedachtenis van Doug Sahm en deelname aan de zogenaamde Experience Hendrix-tournee. Nog in 2017 werkten ze mee aan een aflevering van de prachtige tv-documentaireserie The American Epic Recordings over de oorsprong van allerlei authentieke Amerikaanse muziek.

Zie ook

» The Pogues – Geschiedenis van een punkband met folk-repertoire
» Delbert McClinton – Geschiedenis van een ‘musician’s musician’
» Joni Mitchell – Geschiedenis van een lichtend voorbeeld
» Joe Jackson – Geschiedenis van een complexe popartiest
» The Byrds – Geschiedenis van een groep rock-pioniers
» Jefferson Airplane – Geschiedenis van een revolutionaire band
» Jerry Lee Lewis – Geschiedenis van een geboren rock-‘n-roller
» The J. Geils Band – Geschiedenis van een macho groep met stijlgevoel
» Doug Sahm en zijn Sir Douglas Quintet – Geschiedenis van een cowboy-hippie
» Little Feat – Geschiedenis van een cult-band
» Lyle Lovett – Geschiedenis van een ongewone countrymuzikant
» Ian Dury & The Blockheads – Geschiedenis van een groep virtuoze punkrockers

Nits – Leer hun tijdloze muziek kennen Joe Jackson – Geschiedenis van een complexe popartiest Family – Geschiedenis van een typische undergroundband Joy of Cooking – Geschiedenis van een pretentieloze hippieband Little Feat – Geschiedenis van een cult-band The J. Geils Band – Geschiedenis van een macho groep met stijlgevoel