Een beamer projecteert beeld, dat is de meest simpele beschrijving van dat apparaat. Dat beeld kan uiteraard een foto zijn, een video, een spreadsheet, een stuk tekst en meer. Tegenwoordig worden de tv’s steeds groter, terwijl de prijs lang niet meer zo astronomisch is - uitzonderingen daargelaten. Je zult dus een beamer kopen als de projectie écht behoorlijk groot moet zijn. Denk aan een projectie van zo’n twee meter hoog, of zelfs meer.
Voordelen van een beamer versus een grote tv
Het ligt voor de hand om naar het beeld zelf te kijken, maar wat nou als de voordelen elders liggen! Je moet ergens naartoe, je wilt een vorm van beeld meenemen, en ‘t moet ook nog een beetje groot zijn. Ga je dan een 85 inch tv meesjouwen, of pak je dan een beamer ter grootte van twee koektrommels? In feite heb je met een beamer alleen maar een beamer-statief en een effen muur of een beamerscherm nodig. Al deze toebehoren zijn in te klappen en niet overdreven duur. Nog een voordeel: in feite bepaal je zelf met de projectieafstand hoe groot je weergave wordt. Die tv groeit uit zichzelf echt niet groter. Is er ergens een huizenhoog wit stuk muur beschikbaar? Dan kun je erop projecteren. De enige voorwaarde is dat je een beamerlamp hebt die genoeg sterkte heeft om een grotere afstand te overbruggen zonder noemenswaardige beeldkwaliteit te verliezen. Verder zendt een tv licht uit, terwijl een beamer alleen een oppervlak belicht. Een beamerprojectie kan in dat verband rustiger voor de ogen zijn.
Nadelen van een beamer versus een grote tv
Een beamer heeft dus een projectieoppervlak nodig. Als je een witte effen muur hebt dan gaat dat prima. Maar die moet je dan dus wel hebben. Een oplossing kan een projectiescherm zijn; die zijn beschikbaar in vele formaten. Maar dat is dan een extra uitgave, en - zoals bij de tv - dat scherm zal nooit groter worden. Een beamer moet bovendien goed gepositioneerd worden. Er is enige technologie in de beamer aanwezig om een scheve projectie weer recht te buigen, maar in het ideale geval zou je dus een mobiel statief of een vaste projector-beugel of -statief nodig hebben. Verder heeft een tv luidsprekers, een beamer heeft (meestal) eigenlijk alleen een klein speakertje. Voor een goede filmbeleving is dus losse versterking nodig.
De kwaliteit van een beamer
We kunnen beamen dat er eigenlijk geen slechte beamers meer zijn. Hooguit kun je een onderscheid maken tussen widescreen en vierkant. Dat laatste is praktisch in een klaslokaal of vergaderruimte, waarin de ruimte vaak beperkt is, en vaak gaat het toch alleen maar om het projecteren van tabellen en teksten. Maar voor films? De meeste breedbeeld-beamers boven het budgetsegment kunnen gewoon HD aan. Ook de lampen gaan inmiddels enorm lang mee, dat is weleens anders geweest. Het is maar de vraag of je gaat meemaken dat de lamp op is, tenzij je echt 15000 uur aan films wilt bekijken binnen afzienbare tijd. Om een idee te geven: dan zou je tien jaar lang iedere dag twee speelfilms van elk twee uur moeten projecteren.
Kwaliteit van het beeld
De kwaliteit van het beeld van een beamer wordt bepaald door een aantal factoren. In hoeverre deze van belang zijn voor jou, hangt af van de situatie waarin je de projector gebruikt. Het gaat in het kort om de kracht van de lamp, de resolutie en de contrast ratio. De sterkte van de lamp, uitgedrukt in ansi-lumen, is erg belangrijk: hoe groter het te belichten oppervlak, hoe sterker de lamp moet zijn. Als het apparaat een sterke lamp heeft, kun je het beeld dus op een relatief groot oppervlak projecteren. Ook als je van plan bent de beamer ver van het scherm te zetten, is een beamer met een hoge lichtopbrengst een verstandige keus. Begint het beeld van je beamer in kracht af te nemen, dan is het goed mogelijk dat de beamerlamp vervangen moet worden. Let bij het uitzoeken van een projector dus ook op de levensduur van de lamp.
Resolutie: Full HD, 4K...?
De maximale resolutie geeft aan wat het meest gedetailleerde videosignaal is dat de beamer kan ontvangen. Houd verder vooral de zogenaamde native resolutie (niet alleen de 'maximale') van de beamer in de gaten. Hoe gedetailleerd het uiteindelijke beeld is, wordt namelijk uitgedrukt door deze native resolutie. Zo kan een model met een native resolutie van 1080p, ofwel 1920x1080 pixels, zonder problemen HD-video projecteren. Dat is bijvoorbeeld goed voor een thuisbioscoop, maar minder belangrijk voor eenvoudige presentaties. Stuurt je laptop een Full HD-signaal uit (1920 x 1080 pixels) maar heeft de beamer een native resolutie van 1280 x 1024? Dan kun je natuurlijk nog altijd een groot beeldoppervlak op het scherm projecteren, maar dit zal niet de details hebben van een Full HD-beeld. Nog scherper dan Full HD is een 4K-beamer. Een beamer met 4K heeft een resolutie van wel 3840 x 2160 pixels. Tot slot is er de contrastwaarde oftewel contrast ratio. Is de ruimte goed verduisterd, dan kun je zien dat een hoge contrast ratio zorgt voor een veel betere weergave van subtiele verschillen tussen licht en donker. Het effect zal minder sterk zijn als er andere lichtbronnen aanwezig zijn. Verder heeft ook het projectorscherm invloed op het contrast.
Veelgestelde vragen over beamers
Beamer kopen: waar moet ik op letten?
Bedenk vooral wáár je de beamer gaat gebruiken, voor een specifieke locatie zal de ene beamer geschikter zijn dan de andere beamer.
Beamer voor buiten: hoeveel lumen moet ik hebben?
Meer is natuurlijk altijd beter, maar laten we 5000 lumen als een mooi gemiddelde aanhouden.
Wat is een goede beamer voor thuis?
Als ‘thuis’ betekent dat een beamer in een huiskamer wordt gebruikt, dan is waarschijnlijk een “short throw” of “ultra short throw” beamer het meest passend. Dit type beamer projecteert heel breed, zodat een beamer niet heel ver weg hoeft te staan voor een grote projectie.
Wat is beter? Een witte muur of een projectiescherm?
Een projectiescherm is altijd beter, al was het maar omdat het oppervlak qua textuur egaler is. Bovendien kun je een scherm altijd vóór een kast zetten, niet iedereen heeft zomaar een stuk ongebruikte witte muur.
