De MIDI-controller wordt ook wel studio-controller genoemd of DAW-controller. Het betekent allemaal hetzelfde: een behuizing met bedieningselementen, bijvoorbeeld draaiknoppen en schuiven (faders). Er zitten geen geluiden in een MIDI-controller. Hij is bedoeld voor bediening van een ander apparaat of van software.
DAW-controller: faders, pads, draaiknoppen en drukknoppen
Zoals gezegd, noemen we een studio-controller ook wel een DAW-controller. Met een studio-controller bedien je diverse functies in je DAW-software. Dat is handiger dat het gebruik van je muis of toetsenbord. Wat je precies kunt bedienen en op wat voor manier, hangt af van de mogelijkheden van je studio-controller. Veel controllers hebben transport-drukknoppen voor functies als play, stop, rewind en record, en schuiven (faders) om het volume van je tracks aan te passen. Ook tref je vaak draaiknoppen die je vrij kunt toewijzen aan allerlei DAW-elementen, en een aantal pads. Pads zijn grote vierkante, soms verlichte knoppen waarmee je onder andere gemakkelijk beats maakt. Een speciaal soort MIDI-controllers zijn de MIDI-keyboards. Hiermee speel je vooral melodieën in. Veel van deze keyboards hebben ook draaiknoppen, pads, faders en transport controls.
Faders: net als de schuiven van een mengpaneel
De faders, ofwel schuiven, op een MIDI-controller zijn te verdelen in onder andere passieve en actieve faders.
Passieve faders
De passieve faders zijn eenvoudige schuifjes. Ze bewegen niet uit zichzelf, maar geven alleen jouw schuifbewegingen door aan bijvoorbeeld de DAW-software. Op basis van die MIDI-data beweegt de software-fader netjes mee omhoog. Ze kosten niet zo veel om te maken, dus heel veel controllers hebben deze passieve faders.
Actieve faders (gemotoriseerd)
Het voordeel van actieve faders is dat ze motortjes hebben die de schuiven vanzelf naar de juiste posities bewegen. Dus als je een ander DAW-project opent, worden de faders onmiddellijk in de stand gezet waar je ze de vorige keer hebt achtergelaten.
Touch strips
Er is nog een andere variant: de touch-strip. Dit is een drukgevoelige strip die dus zelf niet beweegt. Je drukt de strip in en beweegt naar boven of naar beneden.
Encoders: draaiknoppen met of zonder begrenzing
De draaiknoppen (encoders) kun je in twee soorten verdelen. Begrensde en onbegrensde (eindeloze) draaiknoppen. De begrensde draaiknoppen zijn beperkt in hun rotatie, bijvoorbeeld van 7 uur tot 5 uur. Ze zijn niet gemotoriseerd, dus wanneer de actuele waarde verandert doordat je een ander project laadt in je DAW-software, klopt de positie van de draaiknop niet meer, net als bij de passieve faders. Een oplossing hiervoor is een eindeloze draaiknop zonder positiemarkering op de draaiknop zelf. Je ziet de juiste waarde bijvoorbeeld alleen in je DAW-software. Er zijn ook draaiknoppen met een ring van kleine LED-lampjes om de draaiknop heen. Deze LED-ring geeft de stand van de draaiknop weer en wordt automatisch geüpdatet door de DAW.
Compacte USB MIDI-controllers voor bij je laptop
Veel producers willen mobiel zijn: ze willen altijd en overal muziek kunnen produceren op hun computer. Ze hebben daarom vaak een handzame laptop die ze combineren met een koptelefoon, een compacte MIDI-controller en eventueel een audio interface. Diverse controllers in ons assortiment steek je dan ook gemakkelijk in je tas. Overigens zijn alle MIDI-controllers geschikt voor gebruik met een laptop. Je sluit ze simpelweg aan met een USB-kabel. Stroom wordt bij de meeste modellen gewoon geleverd door de laptop.
MIDI-controllers speciaal voor Ableton
Een Ableton-controller is een controller met een grid aan pads (drukknoppen) waarmee in de populaire software Ableton Live bijvoorbeeld muziek-clips kunnen worden gestart (getriggerd). Nu kun je ook normale MIDI-controllers gebruiken met Ableton, maar het mooie van een speciale Ableton-controller is dat de soort knoppen en de indeling daarvan perfect passen bij hoe Ableton Live werkt en er uitziet. Je bent ook geen tijd kwijt aan het toewijzen ('mappen') van alle functies. Alles werkt meteen zodra je de controller in gebruik neemt.
DMX MIDI-Controllers
Een DMX MIDI-Controller gebruikt net als een gewone studio-controller het MIDI-protocol. Hij is alleen niet bedoeld voor bediening van muzieksoftware, maar voor lichtapparatuur, zoals podium-spots, in combinatie met lichtsoftware. Zo'n controller noemen we een MIDI-wing.
Veelgestelde vragen over MIDI-controllers
Wat is de beste MIDI-controller?
Als je een goedkope en een dure MIDI-controller, die dezelfde functies hebben, met elkaar vergelijkt, dan zit het verschil over het algemeen in de kwaliteit van de onderdelen. De knoppen en schuiven van zo'n dure controller voelen stabieler aan en gaan langer mee.
Welke MIDI-controller moet ik kopen?
Zet voor jezelf op een rijtje welke DAW-functies je wilt bedienen met de controller. Gaat het bijvoorbeeld vooral om het mixgedeelte? Dan zijn veel faders en draaiknoppen belangrijk. Wil je de controller gebruiken om beats mee te maken? Dan zijn voldoende pads van belang. Voor melodieën zijn MIDI-keyboards geschikter.
