1. Home
  2. /
  3. Keuzehulp
  4. /
  5. Wat is de beste mondharmonica voor mij?

Wat is de beste mondharmonica voor mij?

Mondharmonica's zijn er in allerlei soorten en maten. Ieder exemplaar heeft zijn eigen doelgroep, toepassing en prijskaartje. Om je te helpen het juiste model te kiezen, bespreken we in onderstaande Keuzehulp de veelgestelde vragen. Kom je er niet uit? Neem gerust contact met ons op!

In het kort

  • Bijna iedereen, van kind tot volwassene, begint op een normale diatonische mondharmonica, ook wel blues harp genoemd, in C majeur. Ondanks dit woord 'blues' zijn ze allemaal geschikt voor uiteenlopende genres.
  • Over het algemeen geldt: hoe groter je budget, des te meer je mag rekenen op prettige, zuivere klanken, lange levensduur en een gemakkelijk te bespelen instrument, wat natuurlijk goed is voor het speelplezier en de motivatie.
  • Zelfs de goedkoopste modellen hebben het normale aantal tonen (10 gaatjes) en standaard toon-indeling, dus je kunt ze probleemloos gebruiken met een mondharmonica-leerboek.
  • Ben je serieuze beginner maar wil je nog niet al te veel uitgeven, dan zit je sowieso goed met de beroemde modellen. Denk bijvoorbeeld aan de Hohner Marine Band Classic, Hohner Special 20, Lee Oskar mondharmonica's en Suzuki Promaster. 

 Alle normale diatonische mondharmonica's in C

In het kort

1. Wat is een mondharmonica?

De mondharmonica, in het Engels 'harmonica' genoemd, is een blaasinstrument waarbij de klank wordt gevormd door lucht met je mond door één of meer openingen te blazen. In de mondharmonica zit achter elke opening een zogenaamde doorslaande tong (ook wel 'vrij riet') van metaal. Door de luchtstroom buigt het metaal en ontstaat er een trilling die resulteert in een toon. Je kunt melodieën spelen, maar ook akkoorden. Een mondharmonica is meestal wisseltonig. Dit houdt in dat blazen en inademen verschillende tonen opleveren. Bijvoorbeeld bij het blazen een C en bij het inademen een D.

 Mondharmonica's

1. Wat is een mondharmonica?

2. Wat is een diatonische mondharmonica? 

Een diatonische mondharmonica is een mondharmonica die in principe alleen tonen kan produceren uit een specifieke majeur- of mineurtoonladder. Een model dat gestemd is in C majeur kan dus alleen melodieën en akkoorden maken met de tonen C, D, E, F, G, A en B. Over het algemeen kun je deze tonen hoog of laag spelen, dus in meerdere octaven. Gevorderde spelers bezitten dezelfde mondharmonica vaak in verschillende toonsoorten (zie ook vraag 7). Wel zijn er manieren om toch andere tonen te kunnen spelen op één mondharmonica (zie vraag 3).

Er zijn grofweg drie soorten diatonische mondharmonica's. De bekendste is de 'blues harp', die we zouden kunnen zien als de standaard diatonische mondharmonica. Daarnaast zijn er de octaaf- en tremolo-versies. 

 Blues harps
 Tremolo-mondharmonica's
 Octaaf-mondharmonica's

2. Wat is een diatonische mondharmonica? 

3. Wat is een blues harp?

De blues harp, of 'richter-tuned harmonica', is de bekendste variant van de diatonische mondharmonica. Gewoonlijk is zo'n model te herkennen aan zijn vrij eenvoudige, compacte uiterlijk en tien gaatjes (drie octaven). De blues harp is, anders dan zijn naam doet vermoeden, niet alleen maar geschikt voor blues. Het is eigenlijk de mondharmonica waar bijna iedere speler op begint. Voor weinig geld heb je al een goed model van een bekend merk. Beroemd zijn bijvoorbeeld de Hohner Special 20 en Lee Oskar Major (majeur).

Door 'bend'-technieken kan de gevorderde speler ook andere tonen maken dan alleen de standaard zeven toonladder-tonen. (Deze technieken zijn overigens veel minder gebruikelijk op de andere soorten mondharmonica's die we hieronder bespreken.) Ondanks de mogelijkheid om andere tonen te maken, is het normaal om voor elke toonsoort een andere mondharmonica te gebruiken. Zie vraag 7 voor meer informatie over het kiezen van de juiste toonsoort.

 Blues harps

3. Wat is een blues harp?

4. Wat is een tremolo-mondharmonica?

Een tremolo-mondharmonica is een diatonische mondharmonica met twee rijen (een zogenaamde dubbeltongharmonica), waarbij de bovenste en onderste rij bijna dezelfde toon produceren. Doordat de ene toon iets te hoog is en de andere iets te laag, ontstaat er een mooi vibrerend effect. Dit model wordt daarom ook wel 'echo harmonica' genoemd. Met hun milde, warme geluid zijn tremolo-mondharmonica's bij uitstek geschikt voor begeleiding.

 Tremolo-mondharmonica's

4. Wat is een tremolo-mondharmonica?

5. Wat is een octaaf-mondharmonica?

Een octaaf-mondharmonica is - net als de tremolo-mondharmonica - een variant van de diatonische mondharmonica en voorzien van twee rijen (een dubbeltongharmonica). Het uiterlijk komt overeen met de tremolo, maar de klank is aanzienlijk anders. Het grote verschil is dat bij een octaaf-harmonica de tonen in de bovenste en onderste rij precies een octaaf verschillend zijn gestemd. Dus als je bijvoorbeeld een C laat klinken, hoor je een hoge en een lage C tegelijk. Het resultaat is een rijk, breed geluid. 

 Octaaf-mondharmonica's

5. Wat is een octaaf-mondharmonica?

6. Wat is een chromatische mondharmonica?

Een chromatische mondharmonica heeft een knopje aan de zijkant. Hiermee kun je een ventielschuif bewegen, waardoor de klank een halve toon omhoog gaat. Op die manier heb je de beschikking over alle twaalf tonen van de westerse muziek, zonder gebruik te hoeven maken van speciale technieken. Dat is het belangrijkste verschil met de diatonische mondharmonica. Verder zijn de tongen in een chromatische mondharmonica vaak steviger dan die in een diatonische. Hierdoor krijg je een rijkere klank. Ze vallen bovendien in een hogere prijsklasse en worden vanwege hun relatieve complexiteit aangeraden voor gevorderde spelers. Beroemde muzikanten van dit type zijn Toots Thielemans en Stevie Wonder.

 Chromatische mondharmonica's

6. Wat is een chromatische mondharmonica?

7. Welke toonsoort moet de mondharmonica hebben?

Beginners wordt aangeraden om te kiezen voor C majeur, onafhankelijk van het type mondharmonica. Met deze toonsoort kun je namelijk een breed scala aan liedjes spelen. Overigens zijn speciale edities, en duurdere modellen met bijvoorbeeld 16 gaten vaak alleen in C verkrijgbaar. Andere veel voorkomende toonsoorten zijn G majeur en F majeur. 

Binnen de blues en rock kies je doorgaans voor een F-model als je in de toonsoort C wilt spelen. Een G-model heb je nodig als je in D wilt spelen, enzovoort. Zie ook de tabel hiernaast. Dit 'crossharp playing' wordt gebruikt omdat de tonen van de pentatonische toonladder (typisch voor blues en rock) in bijvoorbeeld de toonsoort C gemakkelijker te maken zijn op een F-model.

Speel je graag Ierse muziek? Kies dan voor B-majeur. Als je muziek wilt spelen die geschreven is voor Bb-klarinet of saxofoon, ga dan voor Eb-majeur of Bb-majeur.

 Mondharmonica's

7. Welke toonsoort moet de mondharmonica hebben?

8. Welke accessoires heb ik nodig bij een mondharmonica?

Een mondharmonicahouder is een handig accessoire voor muzikanten die de handen vrij moeten hebben voor bijvoorbeeld gitaar of piano. Deze houder zit comfortabel om de hals, en de harmonica zit er stevig in geklemd. Let er wel op dat de houder die je op het oog hebt, geschikt is voor jouw model mondharmonica. Voor het onderhoud zijn er speciale mondharmonica-onderhoudssets met daarin onder andere smeermiddel, schoonmaakmiddel en gereedschap om de harmonica af te stellen. En tot slot ben je nooit klaar met leren. Daarom zijn er tal van lesboeken en songbooks op de markt om je repertoire mee uit te breiden. Zie vraag 9 en 10 voor meer informatie over het versterken van een mondharmonica.

 Mondharmonica-accessoires
 Mondharmonica-boeken

8. Welke accessoires heb ik nodig bij een mondharmonica?

9. Wat voor microfoon heb ik nodig om een mondharmonica te versterken?

Je kunt ervoor kiezen om gewoon gebruik te maken van het PA-systeem van de band. Een dynamische microfoon die gebruikt wordt voor zang is dan een prima optie.

Ben je op zoek naar een punchy klank met veel midrange, dan kun je beter kiezen voor een speciale mondharmonica-microfoon. Deze microfoons zijn kleiner, waardoor je ze kunt afschermen met je hand. Daarnaast bevatten ze vaak een volumeknop, om ongewenste feedback ('rondzingen') tegen te gaan.

 Dynamische zangmicrofoons
 Mondharmonica-microfoons

9. Wat voor microfoon heb ik nodig om een mondharmonica te versterken?

10. Wat is de beste versterker voor mondharmonica?

Met name als je op zoekt bent naar de typische blues-klank, is het gebruikelijk om als blues harp-speler je microfoon uit te versterken via een elektrische gitaarversterker. En dan bij voorkeur een kleine buizencombo. Deze versterker-speaker-combinaties bieden namelijk een distortion (vervorming) die rijk is aan boventonen. Daarnaast zijn combo's makkelijk draagbaar. Professionals die gebruikmaken van een versterker met 12AX7-buizen in de voorversterker kunnen deze eventueel omwisselen met de minder krachtige 12AY7- of 12AU7-buizen om feedback tegen te gaan.

 Gitaarversterker-combo's met buizen
 Alle gitaarversterker-combo's

10. Wat is de beste versterker voor mondharmonica?

Bax-Shop.be | Show Your Gear!