XLR-kabels, je kent ze vast en zeker, ook al ken je de term XLR misschien niet. Kabels met een XLR-aansluiting worden namelijk enorm veel gebruikt in de audiowereld. Eigenlijk overal waar audiosignalen zo betrouwbaar mogelijk van de ene naar de andere plek moeten, worden wel XLR-kabels ingezet. Het is dan ook, naast de jack-kabel, terecht de populairste aansluiting.
XLR: een kleine opheldering over de afkorting
De XLR-connector werd in 1958 door Cannon geïntroduceerd en wordt daarom, logisch, ook nog wel eens de Cannon-plug genoemd. Deze plug kende twee voorlopers: eerst de X-serie, daarna de XL (X series with Latch) en uiteindelijk de XLR, waarbij de R staat voor Resilient polychloroprene, het materiaal waar de contacten in vast zitten.
De XLR-plug: male en female
De XLR-connector heb je, net zoals de jack- of tulpaansluiting, in een male en een female versie, een mannelijke en een vrouwelijke variant dus. De male-kant herken je eenvoudig aan de pinnetjes die uitsteken en de female-zijde heeft dan weer gaatjes of 'bussen'. Pinnetjes gebruik je voor uitgangen, gaatjes voor ingangen. Zo hebben de meeste microfoons dus aan het uiteinde een male-aansluiting en hebben bijvoorbeeld de ingangen op een mengpaneel gaatjes, dus een female-connector.
Pinnetjes: van 3 tot wel 7 stuks
XLR-connectoren kom je in verschillende versies tegen, van drie tot wel zeven pinnen. In de geluidstechniek wordt de variant met drie pinnen het meest gebruikt. De variant met vier pinnen zie je onder andere bij intercomsystemen en bij hoofdtelefoon-aansluitingen. Vijf pinnen was oorspronkelijk de standaard voor DMX, ofwel verlichtingstoepassingen. Intussen wordt ook daar steeds meer de conventionele XLR-plug met drie pinnen toegepast. Zes en zeven pinnen komen dan weer minder voor, die laatste vind je bijvoorbeeld onder andere terug in neon-toepassingen.
Een gebalanceerde verbinding: een must bij microfoonsignalen
De standaard XLR-kabel is een gebalanceerde kabel met twee signaaldraden en een gevlochten afscherming. Bij kortere kabels zul je het verschil tussen gebalanceerd en ongebalanceerd wellicht niet snel merken, maar wanneer grotere afstanden moeten worden overbrugd, voorkomt een gebalanceerde verbinding storingen, zoals ruis en brom. Dit is ook het geval bij heel zwakke signalen, zoals die van microfoons. Microfoons worden immers vaak met langere kabels van soms wel tientallen meters aangesloten. Omdat zwakke microfoonsignalen over zulke grote afstanden allerlei storingen kunnen oppikken, is het belangrijk dat het signaal ongevoelig wordt gemaakt voor dergelijke storende invloeden. Vandaar dat XLR de standaardverbinding is voor microfoons.
DMX of XLR?
Zo op het eerste gezicht is er geen verschil tussen een XLR- en een DMX-kabel. Op beide kabels zitten immers XLR-connectoren. Je vindt bovendien XLR-aansluitingen op audio- én lichtapparatuur. Toch is er een verschil en dat zit 'm in de weerstand van de kabel. Een XLR-kabel heeft een weerstand van 75 Ohm en is geschikt voor audiosignalen. De weerstand van een DMX-kabel is 110-120 Ohm en die hogere weerstand maakt deze kabel bijzonder geschikt voor verlichting. Voor eenvoudige lichtsetjes met niet al te lange kabels zullen normale XLR-kabels wel volstaan. Maar bij een uitgebreidere opstelling heb je wel speciale verlichting-kabels nodig. Wil je dus bijvoorbeeld spectaculaire lichteffecten creëren, dan kies je sowieso het best voor DMX-kabels. Lees ook ons blog Wat is het verschil tussen DMX- en XLR-kabels?
Verschillende audio-aansluitingen? Verloopkabels- en stekkers van XLR naar jack en RCA
Heeft de apparatuur die je met elkaar wil verbinden verschillende aansluitingen? Je microfoon heeft bijvoorbeeld een XLR-uitgang, maar je geluidsinstallatie een 6.3 mm-microfooningang. Dan heb je een verloopkabel of verloopplug nodig, in dit geval een XLR female naar 6.3 mm jack-verloopkabel. Andersom kan natuurlijk ook: van 6.3 mm jack naar XLR male. Een populaire verloopstekker is die van jack naar XLR. Verder zijn er XLR-tulp-kabels en -pluggen en ook XLR-XLR verloopkabels/pluggen.
Kabels, connectoren en verloopstekkers: waarop letten?
In de professionele audiotechniek wordt vaak gekozen voor XLR verloopstekkers en kabels met XLR-connectoren van merken als Neutrik en Switchcraft. Beide merken staan bekend als zeer betrouwbare referentie en hebben door de jaren veel expertise opgebouwd. Verder speelt het materiaal waarvan de connectoren zijn gemaakt een rol. Dit kan kunststof zijn of metaal. Metalen connectoren zijn een stuk robuuster en gaan minder snel kapot. Zeker wanneer je veel 'on the road' bent en je kabels intensief worden gebruikt, kan dat een belangrijke overweging zijn.
