1. Home
  2. /
  3. Keuzehulp
  4. /
  5. Wat is de beste shotgun-microfoon voor mij?

Wat is de beste shotgun-microfoon voor mij?

We kennen allemaal het beeld van een geluidstechnicus die een lange hengel vasthoudt, met aan het uiteinde een meestal wollige microfoon. Het gaat hier dan bijna altijd om een shotgun microfoon. Wat maakt shotgun microfoons zo geschikt voor spraak-opnames zoals film-dialogen en televisie-interviews? En welke shotgun-microfoon kun jij het beste aanschaffen voor jouw opname-toepassingen? In deze Keuzehulp beantwoorden we de meest gestelde vragen. Staat je vraag er niet bij? Neem gerust contact met ons op!

1. Wat is een shotgun-microfoon?

Shotgun-microfoons bieden uitkomst bij filmopnames buiten. In deze situaties wil je de microfoon meestal buiten beeld houden. Maar hoe verder je de microfoon van de geluidsbron plaatst, hoe meer de microfoon oppikt van het omgevingsgeluid. Een shotgun-microfoon kun je echter zo sterk richten op het onderwerp, dat je ook op een paar meter afstand nog een goed verstaanbare dialoog kunt opnemen. Omdat shotgun-microfoons het geluid behoorlijk kleuren op een niet al te 'muzikale' manier, zul je ze niet snel in de studio tegenkomen.

Shotgun-microfoons behoren tot de condensator-familie en hebben een supercardioïde of hypercardioïde richtingskarakteristiek. Door dit laatste zijn ze al sterk op één richting gefocust. Om de microfoon nog gerichter te maken, hebben shotgun-microfoons een zogeheten interferentiebuis. Geluidsbronnen die zich recht voor de microfoon bevinden, worden hierdoor relatief ongekleurd en zonder belemmeringen opgepikt. Geluiden die de microfoon onder een hoek bereiken, worden verstrooid door de ribbels in de interferentiebuis. Met name hoge frequenties worden hierdoor uitgedoofd.

 Shotgun-microfoons

1. Wat is een shotgun-microfoon?

2. Kun je een shotgun-microfoon echt op de centimeter nauwkeurig richten?

Nee, dit is een mythe. Met een shotgun-microfoon kun je in een rumoerige omgeving een verstaanbare dialoog opnemen, maar het omgevingsgeluid zal nog altijd hoorbaar zijn. Want net als andere 'unidirectionele' microfoons pikt een shotgun-microfoon weliswaar het meeste geluid op van voren, maar ook nog steeds van opzij. 

 Shotgun-microfoons

2. Kun je een shotgun-microfoon echt op de centimeter nauwkeurig richten?

3. Maakt de lengte van een shotgun-microfoon uit voor het geluid?

Ja, hoe langer de interferentiebuis, hoe doffer de geluiden van opzij worden. Een langere buis brengt echter ook meer kleuring met zich mee. Het is dus aan te raden om geen langere buis te kiezen dan nodig is. Sommige duurdere shotgun-microfoons zijn overigens modulair. Je kunt hier dan losse interferentiebuizen voor krijgen in verschillende lengtes.

 Shotgun-microfoons/capsules tot 20 cm
 Shotgun-microfoons/capsules van 20 tot 40 cm
 Shotgun-microfoons/capsules vanaf 40 cm

3. Maakt de lengte van een shotgun-microfoon uit voor het geluid?

4. Heeft een shotgun-microfoon stroom nodig?

Ja, shotgun-microfoons zijn condensatormicrofoons en hebben dus stroom nodig. De meest gangbare manier voor condensatormicrofoons om aan stroom te komen is door middel van fantoomvoeding. Dit kan vrijwel altijd geleverd worden door bijvoorbeeld de audio interface of mengtafel waar je de microfoon op wilt aansluiten. Meestal gaat het hier om de bekende 48 volt fantoomspanning. Recorders en camera’s bieden echter niet altijd fantoomvoeding. Daarom werken sommige shotgun-microfoons ook op batterijen. 

 Shotgun-microfoons met fantoomvoeding
 Shotgun-microfoons met batterijvoeding

4. Heeft een shotgun-microfoon stroom nodig?

5. Hoe sluit ik een shotgun-microfoon aan op mijn smartphone of tablet?

Smartphones en tablets hebben meestal een data-aansluiting (zoals USB of Lightning) en een gecombineerde koptelefoon/microfoon-aansluiting (3.5 TRRS mini-jack). Een shotgun-microfoon met XLR-aansluiting kun je hier niet zomaar op aansluiten. De beste oplossing is om een kleine audio-interface (met XLR microfoon-ingang) te kopen die geschikt is voor iOS en/of Android. Let er bij de aanschaf wel goed op of de interface fantoomvoeding kan geven. Heeft de interface dat niet, dan heb je een shotgun-microfoon nodig die op batterijen werkt.

 Android-interfaces met microfoon-ingang(en)
 iOS-interfaces met microfoon-ingang(en)
 Shotgun-microfoons met batterijvoeding

5. Hoe sluit ik een shotgun-microfoon aan op mijn smartphone of tablet?

6. Hoe sluit ik een shotgun-microfoon aan op mijn camera?

Camera’s hebben meestal een 3.5 mm TRS ingang oftewel: stereo mini-jack. Je hebt dan een verloopkabeltje nodig van stereo mini-jack naar 3-pins XLR female. Verder biedt de ingang van een camera hoogstens 5 volt plug-in power. Dat is niet genoeg voor de gemiddelde shotgun-microfoon. In dit geval heb je dus een microfoon nodig die op batterijen werkt. 

Tip: kijk ook eens bij de speciale cameramicrofoons. Deze hebben al een mini-jack aansluiting en werken op plug-in power of op batterijen. Bovendien kun je deze microfoons direct op je camera monteren.

 3.5 TRS mini-jack naar XLR-kabels
 Shotgun-microfoons met batterijvoeding
 Cameramicrofoons

6. Hoe sluit ik een shotgun-microfoon aan op mijn camera?

7. Zijn er ook alternatieven voor shotgun-microfoons?

De shotgun-microfoon is uiteraard een uniek product met een specifieke toepassing, dus een perfect alternatief is er niet. Maar wellicht past een van de volgende microfoon-types wel beter bij jouw toepassing:

Cameramicrofoon: zie vraag 6.
Gewone condensatormicrofoon: zoals je die bijvoorbeeld in een geluidsstudio ziet. Deze kun je in principe ook gebruiken voor buitenopnames. Voor sfeergeluiden zijn deze microfoons zelfs beter geschikt dan shotgun-microfoons. Zonder interferentiebuis klinken geluiden die van opzij komen namelijk veel natuurlijker. Houd er wel rekening mee dat zulke studiomicrofoons veel minder goed opgewassen zijn tegen zaken als stof, vocht en wind! Een goede windkap of blimp (zie vraag 8) is dus absoluut noodzakelijk.
Reporter-microfoon: deze lange microfoon houd je in de hand en beweeg je steeds heen en weer tussen jou en de geïnterviewde. Een goede keus als het niet erg is dat de microfoon regelmatig in beeld komt. 
Dasspeld-microfoon: deze is wel zichtbaar in beeld, maar wel behoorlijk ononopvallend. Snel verplaatsen is natuurlijk niet mogelijk en bovendien is een dasspeld gevoelig voor kleding-geritsel.

 Cameramicrofoons
 Studio-condensatormicrofoons
 Reporter-microfoons
 Draadloze dasspeld-cameramicrofoons
 Dasspeld-microfoons

7. Kan ik ook een gewone condensatormicrofoon gebruiken om buiten opnames te maken?

8. Hoe voorkom ik windgeruis in mijn opname?

Ook shotgun-microfoons zijn niet immuun voor wind. Bij een briesje biedt een standaard schuimrubberen windkap vaak al niet meer genoeg bescherming. In ons windkappen-assortiment vind je gelukkig ook windkappen van kunstbont (vaak vernoemd naar een dier van vergelijkbare grootte), zoals je hiernaast op de afbeelding ziet. Deze zijn een stuk effectiever dan de schuimrubberen variant. En als je echt de professionele kant op wilt gaan, kun je ook kiezen voor een blimp (zie afbeelding). Dit is een complete behuizing die je om de microfoon heen doet, inclusief geïntegreerde shockmount. Hier kun je vervolgens weer een hoes van kunstbont omheen doen.

 Microfoon-windkappen
 Microfoon-blimps

8. Hoe voorkom ik windgeruis in mijn opname?

9. Hoe kan ik de shotgun-microfoon boven de acteurs/sprekers hangen?

Dat kun je doen met een boompole. Dit is een lange hengelarm met aan het uiteinde de bekende 3/8 of 5/8 inch schroefdraad waar je de microfoonhouder aan bevestigt. De geluidstechnicus kan dankzij zo'n microfoonhengel de positie van de shotgun-microfoon goed in de gaten houden en daarbij zelf uit beeld blijven.

 Boompoles

9. Hoe kan ik de microfoon boven de acteurs/sprekers hangen?

10. Hoe werkt een stereo shotgun-microfoon?

Een stereo shotgun-microfoon heeft, behalve een supercardioïde capsule, ook een figure-of 8 capsule die hier haaks op staat. Dit noemen we een mid-side- of M/S-opstelling. De interne routing van de microfoon zorgt ervoor dat het linker kanaal dat de microfoon uitstuurt een optelsom is van de supercardioïde en de figure-of-8 capsule. In het rechter kanaal is een kopie van de figure-of-8 geïnverteerd, waardoor je juist het verschil tussen de twee capsules overhoudt. Het stereobeeld dat hierdoor ontstaat, is 100% mono-compatible en vaak kun je op de microfoon zelf met een schakelaartje de breedte van het stereobeeld instellen. Stereo shotgun-microfoons hebben meestal een 5-pins XLR uitgang. Daarom worden ze doorgaans geleverd met een verloopkabel van 5-pins XLR naar 2 x 3-pins XLR.

 Stereo shotgun-microfoons

10. Hoe werkt een stereo shotgun-microfoon?

bax-shop.be |  Zoom A1 Four akoestisch multi-effectpedaal