In de jaren 80 verschenen ze al mondjesmaat en in de jaren 90 werden ze erg populair: klankmodules. Een kastje vol klanken, soms ook met ritmes, zonder een klavier. Vandaag de dag zijn ze wat in onbruik geraakt, maar ze worden nog steeds gemaakt, voor een heel specifiek publiek.
Het idee van een rack MIDI sound module
Vroeger konden synthesizers maar één 'part' verzorgen, bijvoorbeeld een lead, een bas of een akkoord. Ze waren al duur genoeg, en in die tijd zat er gewoon niet meer in. Als je een beetje gelaagde muziek wilde maken, had je dus veel synthesizers tegelijkertijd nodig. En als je dan bijvoorbeeld zestien synthesizers met klavier in je studio wilde hebben... dat was gewoon niet te doen. De ruimte die ze innamen was gewoon niet praktisch. De module was de oplossing: veelal dezelfde synthesizers, maar dan in een 19 inch rack. Het was in een studio totaal niet vreemd om één goed master-klavier te hebben met daarnaast een flinke 19 inch-kast vol klankmodules. Ook in de jaren 90, toen synthesizers al een tijdje multitimbraal waren, verschenen synthesizers ook als module. De reden lag toen vooral in polyfonie. Producers gingen in die tijd namelijk verschillende instrumenten combineren in een enkele klank (bijvoorbeeld strijkers, koor, piano en vibrafoon), en elk instrument kostte polyfonie. Ook voor een jaren 90 multitimbrale synthesizer met een polyfonie van 24 was het echt niet ongebruikelijk om hem te gebruiken voor slechts één part tegelijk.
Afnemende populariteit van de klankmodule
In de 21e eeuw brak de computer definitief door als professionele klankbron in de studio. Software als gigasampler maakte sample-streaming populair, en inmiddels weten we eigenlijk niet beter dan dat de computer de basis van de muziekstudio is. Alle beperkingen van vroeger (multitimbraliteit, polyfonie en geheugen) waren verdwenen, en daarmee waren klankmodules (evenals samplers) voor de studio ook niet meer belangrijk.
Nieuwe doelgroep voor de klankmodule
Na voorgaande uitleg kun je je afvragen of klankmodules nog bestaansrecht hebben. Het antwoord is 'ja', maar dan wel bij een andere doelgroep. De belangrijkste producten in deze categorie zijn gericht op keyboard-entertainers. Dat zijn de vocalisten die met hun keyboard bruiloften en andere feesten voorzien van een gezellige live act. Voor zulke entertainers werkt een uitgebreid keyboard nog altijd prettiger dan een laptop. Bovendien is er iets voor te zeggen dat het publiek duidelijk wil zien dat de entertainer het werk doet in plaats van een computer. Voor die rondreizende entertainer is een klankmodule een uitkomst: je krijgt extra klanken, vaak ook ritmes, en zonder gedoe met een computer.
Veelgestelde vragen over klankmodules
Wat is een klankmodule?
Een klankmodule is een synthesizer of keyboard, maar dan zonder klavier. Ze worden vooral toegepast in een situatie waarin je al bent voorzien van een klavier, en genoeg hebt aan de extra klanken van de module. Je stuurt deze aan via MIDI en een MIDI-kabel.
Wat is een synth sound module?
Een synth sound module is een synthesizer verpakt als een wat lastig te programmeren rackmodule, te gebruiken in een situatie waarin er al een klavier is. Tegenwoordig zie je vooral desktop-modules die goed zijn te programmeren en daarmee weer een onderdeel van het creatieve (live-)proces zijn.
