De strijkstok is een belangrijk accessoire om een goed geluid uit de viool te krijgen. Hierbij zijn het gewicht, de balans en de flexibiliteit van grote invloed op het speelgemak. Daarom is het belangrijk een strijkstok te kiezen die goed aansluit bij jouw speelstijl.
Het materiaal van de strijkstok: van carbon tot paardenhaar
De strijkstok bestaat uit verschillende onderdelen. Van onder naar boven zijn dit de spanschroef, de slof met daarboven het pad, de stok en het lint van paardenhaar die vast zit aan de tip. De constructie en de gebruikte materialen zijn van invloed op de speeleigenschappen en de prijs van de strijkstok. Een lichte strijkstok van bijvoorbeeld carbon fiber (koolstofvezel) is makkelijk in beweging te brengen, maar het is lastiger om een constante toon te krijgen. Een ander belangrijk aspect is de flexibiliteit van de strijkstok. De stok moet namelijk stijf genoeg zijn voor voldoende controle, maar ook flexibel genoeg voor een goed contact met de snaren. Daarom kiezen veel fabrikanten voor een strijkstok gemaakt van Brazielhout. Deze houtsoort biedt een uitstekend compromis.
Wat is het verschil tussen de strijkstok voor viool, altviool, cello en contrabas?
In het algemeen geldt: hoe kleiner het instrument, hoe langer de strijkstok. De strijkstok van een viool is dus langer dan die van een cello, en die van de cello langer dan die van de contrabas. Dit heeft te maken met de fysica van de geluidsproductie voor strijkinstrumenten. Door met de haren van de strijkstok over de snaren te gaan, ontstaan er een trilling. De toonhoogte die door de snaar wordt geproduceerd, wordt bepaald door de frequentie van de snaartrilling. Voor instrumenten met een hogere toon is de frequentie hoger. Met andere woorden, de snaar moet sneller trillen. Om deze snellere trilling te bereiken, moet de boog de snaar sneller laten bewegen. Daarom ligt het bewegingsritme hoger voor snaarinstrumenten met een hogere toon. Omdat je relatief gezien sneller speelt op een viool, heb je dus een langere strijkstok nodig om de noot even lang vast te kunnen houden dan bijvoorbeeld op een cello. Daarom hebben snaarinstrumenten met een hogere toon een langere strijkstok.
Onderhoud van de strijkstok: beharen, spannen en harsen
Om de levensduur van je strijkstok te verlengen en om de speelervaring optimaal te houden zijn er een aantal zaken waar je rekening mee moet houden. Je zult merken dat de strijkstok in de loop der tijd haren zal verliezen. Hoe intensiever je speelt, hoe sneller dit zal gebeuren. Wanneer de strijkstok te veel haren heeft verloren en niet meer goed functioneert, moet je de strijkstok opnieuw laten beharen. Wanneer je de strijkstok niet gebruikt, moet je deze altijd ontspannen. Het aanspannen en ontspannen gebeurt met de spanschroef aan de achterkant van de stok. Doe dit ook wanneer je een korte pauze neemt tijdens oefensessies! Hars is een essentieel strijkinstrument-accessoire om een goede klank uit je viool te krijgen. Hars zorgt er namelijk voor dat de paardenharen de snaren kunnen laten trillen. Je kunt de strijkstok het beste harsen na elke 4 tot 6 uur speeltijd. Aan de klank en speelbaarheid van de viool merk je vanzelf wanneer je te weinig hars op de strijkstok hebt.
Veelgestelde vragen over strijkstokken
Wat kost een strijkstok?
De prijzen van strijkstokken hangen af van de gebruikte materialen en hoe de strijkstok is geproduceerd. De prijs van goedkopere strijkstokken begint rond de 40 euro, terwijl een professioneel exemplaar van de beste kwaliteit met gemak kan oplopen tot meerdere duizenden euro's.
Hoe werkt de strijkstok?
Met een strijkstok kun je geluid opwekken door de haren van de strijkstok over de snaren te laten glijden. Het hars op de haren zorgt voor wrijving waardoor de snaren gaan trillen. Deze trilling wordt vervolgens versterkt door de klankkast van het instrument.
Hoe vaak moet ik de strijkstok opnieuw beharen?
Het opnieuw beharen van de strijkstok is gelukkig pas nodig wanneer de strijkstok niet meer goed functioneert, bijvoorbeeld wanneer er te veel haren zijn verloren. Dit hangt sterk samen met de intensiteit van je speelstijl, dus bij sommige spelers zal het vaker moeten gebeuren dan bij andere.
Hoe vaak moet ik de strijkstok harsen?
Je kunt de strijkstok het beste harsen na elke 4 tot 6 uur speeltijd. Aan de klank en speelbaarheid van de viool merk je vanzelf wanneer je te weinig hars op de strijkstok hebt.
Hoeveel weegt een strijkstok?
Het gemiddelde gewicht van een strijkstok voor viool is ongeveer 60 gram. Voor de altviool is dit ongeveer 70 gram en voor de cello ongeveer 80 gram. Een strijkstok kan ook lichter wegen, bijvoorbeeld wanneer deze is gemaakt door een meesterbouwer of wanneer er lichtgewicht materiaal is gebruikt zoals carbon fiber.
Wat is strijkstok in het Engels?
De Engelse term voor strijkstok is ‘bow.’ Vandaar dat sommige spelers het in het Nederlands over de ‘boog’ hebben, maar de term ‘strijkstok’ heeft de voorkeur.
