1. Home
  2. /
  3. Keuzehulp
  4. /
  5. Wat is het beste sustain- of expressiepedaal voor mij?

Wat is het beste sustain- of expressiepedaal voor mij?

Bij een digitale piano, keyboard, synthesizer of andersoortig elektronisch toetsinstrument kun je vaak gebruikmaken van een sustainpedaal of expressiepedaal. Maar wat zijn dat nou eigenlijk voor pedalen en heb je ze nodig? In deze Keuzehulp beantwoorden we de meest gestelde vragen. Staat je vraag er niet bij? Neem gerust contact met ons op!

1. Wat is een sustainpedaal?

Een sustainpedaal staat ook wel bekend als een galmpedaal. Je houdt één of meer toetsen ingedrukt en je drukt op het pedaal. Vervolgens kun je de toetsen loslaten en blijft de klank gewoon doorklinken totdat je je voet weer van het pedaal haalt.

Het is van oorsprong een typisch piano-pedaal (het meest rechtse pedaal op piano's), maar je kunt het natuurlijk ook voor alle andere soorten elektronische toetsinstrumenten gebruiken die een sustain- of 'damper'-ingang hebben. Overigens bereikt een echte akoestische piano dit effect door met dit pianopedaal de demping van de snaren af te halen.

 Sustainpedalen & Expressiepedalen

1. Wat is een sustainpedaal?

2. Wat is een expressiepedaal?

Met een expressiepedaal kun je het geluid van je toetsinstrument manipuleren. Afhankelijk van de precieze mogelijkheden van het instrument, kun je hierbij denken aan volume-, vibrato- of toonhoogte-veranderingen, maar ook andere effecten zijn soms mogelijk. Een expressiepedaal wordt voornamelijk gebruikt met keyboards, synthesizers, en met instrumenten die orgelklanken voortbrengen. (Organisten noemen het ook wel een 'zwelpedaal'.) Je zult dit bij piano’s zelden tegenkomen.

 Sustainpedalen & Expressiepedalen

2. Wat is een expressiepedaal?

3. Heb ik een sustain- of expressiepedaal nodig?

Voor het spelen van pianopartijen is een sustainpedaal vroeg of laat een vereiste, zowel op digitale piano als op keyboard. Voor andere klanken kan het wel iets toevoegen, maar is het niet vereist. 

Een expressiepedaal is een extra effect dat voornamelijk door gevorderde spelers wordt gebruikt of door organisten die gewend zijn om met volumepedaal te spelen. Het is niet essentieel, maar kan wel iets toevoegen aan je spel.

 Sustainpedalen & Expressiepedalen

3. Heb ik een sustain- of expressiepedaal nodig?

4. Kan ik eigenlijk wel een sustain- en expressiepedaal aansluiten op mijn toetsinstrument?

  • Veruit de meeste pedalen zijn voorzien van een 6.3 mm jack-aansluiting, net als de meeste toetsinstrumenten. Dit is dezelfde soort plug als een grote hoofdtelefoon-connector.
  • Sommige pedalen hebben een aansluiting die specifiek voor een bepaald merk of type instrument is bedoeld. Dit wordt dan altijd duidelijk vermeld op de pagina van het product.
  • Let op: sustainpedalen kun je alleen aansluiten op de ingang voor een sustainpedaal, expressiepedalen alleen op de ingang voor een expressiepedaal. De ingangen zijn dus niet uitwisselbaar. Als je een sustain- of expressiepedaal wilt aansluiten, moet op het instrument (of in de handleiding) expliciet vermeld zijn wat voor soort ingangen er aanwezig zijn. Een sustain-aansluiting wordt ook wel aangeduid met 'hold' of 'damper' en een expressiepedaal ook wel als '(foot) controller'.

 Sustainpedalen & Expressiepedalen

4. Kan ik eigenlijk wel een sustain- en expressiepedaal aansluiten op mijn toetsinstrument?

5. Hoe zit het met de 'polariteit' van sustainpedalen?

Sustainpedalen zijn voorzien van een bepaalde 'polariteit' (center positive of center negative). Hetzelfde geldt voor de pedaalingang van het toetsinstrument. Voor een goede werking moeten de polariteit van het pedaal en de pedaalingang hetzelfde zijn. Hoe kom je hier achter? 

  • Als vuistregel kun je aanhouden dat een pedaal sowieso goed werkt met de instrumenten van datzelfde merk
  • Er zijn pedalen met een polariteitsschakelaar. Deze universele pedalen kun je gebruiken voor alle toetsinstrumenten met sustainpedaal-ingang, ongeacht het merk.
  • In de omschrijving en specificaties van een pedaal op onze website vind je meestal de nodige informatie.

 Sustainpedalen & Expressiepedalen

5. Hoe zit het met de 'polariteit' van sustainpedalen?

6. Heb ik drie pedalen nodig voor een digitale piano?

Nee, in principe heb je voor de meeste pianopartijen genoeg aan enkel een sustainpedaal. Op akoestische piano’s en vleugels vind je wel drie pedalen, maar zelfs de gevorderde pianist zal bijna alleen maar gebruikmaken van het rechter pedaal (het sustainpedaal dus). Er zijn wel pedalensets met drie pedalen beschikbaar, maar die zijn vaak alleen geschikt voor een specifiek merk en type. Als je twee of drie losse pedalen wilt aansluiten, moet het instrument daar allemaal aparte ingangen voor hebben (ingangen voor expressiepedaal zijn niet geschikt). Het is helaas niet mogelijk om je instrument hier alsnog geschikt voor te maken door middel van een verloopkabel of iets dergelijks.

 Sustainpedalen & Expressiepedalen

6. Heb ik drie pedalen nodig voor een digitale piano?

7. Waar moet ik verder nog op letten bij het kiezen van een expressie- of sustainpedaal?

  • De afmetingen en het gewicht kunnen meespelen bij het kiezen van een pedaal. Een groter en zwaarder pedaal zal minder snel verschuiven tijdens het spelen, maar het is lastiger mee te nemen in je keyboard-tas. 
  • Verder zijn er verschillende vormen te onderscheiden: sommige sustainpedalen lijken meer op een klassiek pianopedaal, andere zijn vormgegeven als een klein plat doosje. Je kunt je keuze baseren op smaak, op wat je gewend bent of wat je prettig onder je voet vindt liggen. De functie van al deze pedalen is in elk geval hetzelfde.
  • Sommige sustainpedalen ondersteunen 'half pedaal'. Dit imiteert het effect van het deels indrukken van het sustainpedaal op een akoestische piano. Het effect werkt echter alleen als je toetsinstrument deze functie ondersteunt.

 Sustainpedalen & Expressiepedalen

7. Wat voor vorm en formaat moet het sustain- of expressiepedaal hebben?

bax-shop.be |  Zoom A1 Four akoestisch multi-effectpedaal